• Het tramstation van Wognum

Toen de tram, nu de bus...

Tekst: Kees Zwaan

SCHAGEN De bereikbaarheid van Schagen heeft heel veel mensen vaak beziggehouden. Openbaar vervoer had en heeft onze belangstelling. Er wordt deze maand bijvoorbeeld actie gevoerd om buslijnen te behouden. En de opening van een tramlijn in 1898 was reden voor het vieren van een uitbundig feest.

TREIN RUKT OP In het begin van de negentiende eeuw vond het vervoer van personen en vracht per trekschuit plaats. Maar aan het eind van die eeuw lag er een dicht net van (tram)spoorwegen in Nederland. De tram en de trein hadden het gewonnen. Vervoer over het water maakte plaats voor vervoer over de rails. Pogingen om een paardentram van Schagen naar Hoorn te realiseren liepen spaak. Na tijdrekkende onteigeningsprocedures was het zover voor Schagen.

WELIGE LANDOUWEN Op zondag 30 oktober 1898 reed de stoomtram Schagen-Wognum voor het eerst. Het was een indrukwekkende rit.

De verslaggever van de Schager Courant verwoordde het zo: 'De tram sneed door de welige landouwen van West-Friesland. In schilderachtige mengeling wisselden weiden met bont gevlekte runderen en kroesharige schapen af met blauw-groene akkers vol kool of gele stoppelvelden, waarboven de leeuwerik zijn heerlijke liederen zong.' Een wel heel lyrische beschrijving van het landschap.

RENDABEL? Drommen Schagenezen kwamen kijken hoe de tram vertrok uit Schagen.

Mensen die langs de tramlijn woonden, hingen de vlag uit. In Winkel stond een fanfarekorps de trein op te wachten. Schagen was erg blij met de verbinding met Wognum, waar men over kon stappen naar Hoorn.

Vanaf de start van het project was de lijn helaas niet rendabel. Overname door een andere spoorwegmaatschappij mocht niet baten.

Op 31 januari 1930 reed het stoomtrammetje voor het laatst. 'We zullen het schel gefluit en het zenuwachtig belgerinkel niet meer horen', schreef de verslaggever van de krant teleurgesteld.

En hij vervolgde: 'Met gejuich door de bevolking begroet, thans in stilte heengegaan.'

OPHEFFEN? Er waren in die tijd zeer weinig mensen die zich een auto(mobiel) konden veroorloven. Velen waren aangewezen op het openbaar vervoer.

En ook nu heeft niet iedereen de beschikking over een auto. Toch is het belangrijk dat je op een betaalbare wijze van de ene plaats naar de andere kunt reizen.

De treinen komen niet overal, maar bussen maken de kleinste gehuchten bereikbaar. Daarom staat de opheffing van buslijnen in de Noordkop danig ter discussie...

Kijk in dit verband naar het mogelijk verdwijnen van lijn 158 en 150 van Connexxion. Scholieren die in Schagen naar school gaan reizen, veelal via de bus naar het station in Anna Paulowna, hier stappen zij op de trein. Lijn 158 (Hippolytushoef-Westerland-Anna Paulowna-Den Helder) wordt opgeheven. Ook lijn 150 wordt opgeheven (Schagen-Zijdewind-Winkel-Heerhugowaard).